Nature revisited

Nature revisited

Han Klinkhamer bouwt zijn schilderijen op uit vele smeuïge lagen olieverf. In die lagen krast en schraapt hij, trekt hij voren als in een akker. Sporen van vorige handelingen blijven zo meedoen in het beeld en voorzien de composities van schaduw en diepte. De werken bevinden zich ergens tussen het herkenbare landschap en volledige abstractie.

Han Klinkhamer (Oss, 1950) is een kunstenaar van nationale statuur, die altijd met zijn voeten in de Maaslandse klei is blijven staan. Al decennialang woont en werkt hij aan de dijk in Demen, waar de Maas en het omringende landschap hem dagelijks inspireren. Maar altijd indirect. In de beslotenheid van zijn studio werkt hij zijn indrukken uit. “Alles ontstaat in het atelier, puur vanuit de verbeelding. Ik heb het verzonnen, maar ongetwijfeld gezien.”

Het werk is doorgaans sober van kleur, overwegend donker of juist ‘blond’ met ijzige grijstinten. Maar als je langer kijkt, breken plotseling stukken rood, geel, roze of turquoise door. Het zijn sporen van eerdere handelingen, die voor gelaagdheid zorgen en de gedemptere tonen van kracht of nuance voorzien. “Dat komt voort uit een gevecht, waarbij ik delen aanbreng en vervolgens weer wegschilder. Als ik dat gevecht achterwege zou laten, zouden die kleurschakeringen er allemaal niet in zitten. Ik móet de strijd iedere keer aangaan.” Het blijven zoeken in de verf levert vondsten op die Klinkhamer vooraf niet had kunnen bedenken: “Als je ruimte laat voor iets om zich aan te dienen, dan wordt je iets gegund in het schilderij. Toeval, in de zin dat iets je toevalt. Genade.”

De schilderijen kunnen groot zijn en een onverwachte kwetsbaarheid bevatten, maar ook een klein formaat hebben zonder hun monumentaliteit te verliezen. De tekeningen daarentegen zijn, tegen de traditie in, zonder uitzondering groot. Klinkhamer: “Ze moeten die maat hebben. Mensen zijn vaak huiverig voor papier, denken dat het fragiel is. Het formaat zorgt voor iets ongemakkelijks.” Wat in het klein onschuldig lijkt, komt in het groot plotseling dreigend dichtbij. Doorwerkte zwart-witte overallcomposities zuigen je naar binnen als een donker bos, waarin je je al kijkend een weg moet banen door scherpe takken en dicht gebladerte. Helder wit treedt naar voren als licht dat lonkt vanachter het duister, maar ligt in werkelijkheid juist dieper dan de zwarte delen; een contradictie die je laat verdwalen in het beeld.

In zijn composities bestaat een dunne lijn tussen vol en leeg. “Als er overal veel gebeurt, kan het geheel totale rust uitstralen.” Juist in het afspeuren van de structuur van de verflagen of het aangetaste papier kom je al kijkend los van wat eerder nog landschappelijk leek en ontstaat ruimte voor contemplatie.

Zijn werk kan zich waar dan ook afspelen. Op een andere plek, of in de mentale ruimte, los van plaats en tijd. Klinkhamer geeft zijn werk dan ook geen titels en hecht geen waarde aan jaartallen. “Oud en recent werk moet voor mij samen een eenheid vormen. Eigenlijk werk ik mijn hele leven aan één schilderij.” De schilderijen van Han Klinkhamer zijn tijdloos. Steeds nieuw en anders, maar altijd onderdeel van hetzelfde universum; het nieuwste werk herbergt ook het oudere.
tekst; Merel van den Nieuwenhof, conservator Museum Jan Cunen, Oss

Data: zaterdag en zondag 14, 15, 21, 22, 28 en 29 november 2026
Openingstijden: 12.00 tot 17.00 uur
Meet and greet: Han Klinkhamer zal zelf aanwezig zijn op 14, 15, 22 en 29 november van 14.00-17.00 uur
Ook welkom in Zicht Kunstcafé voor o.a. een kop koffie met wat lekkers.